PDA

View Full Version : Nâng cao kĩ năng dịch thuật



hoangtuancantho
18-11-2009, 01:09 PM
Dịch thuật một cách nghiêm túc là vấn đề không hề đơn giản. V́ khi dịch thuật chúng ta đang đối phó với vấn đề khó nhất của ngôn ngữ. Tiếng Việt là tiếng mẹ đẻ của chúng ta và khi tiếp xúc với một ngôn ngữ khác (ví dụ tiếng Anh) th́ giữa hai ngôn ngữ có những điều rất khác biệt. Cái khó nhất là t́m ra những điểm khác biệt này.

Đó là vấn đề cần rất nhiều thời gian để t́m hiểu. Tôi bằng kinh nghiệm của ḿnh, th́ suy nghĩ như sau :

1. Cấu trúc ngữ pháp và từ vựng đóng góp 50% để có thể dịch thuật tốt.

Phải có nguyên nhân tại sao khi đi học chúng ta phải học ngữ pháp tiếng Việt suốt cấp 2 và cấp 3.

Tác giả khi viết một bài th́ ngoài việc sử dụng từ ngữ để diễn đạt (động từ, tính từ....từ tượng h́nh, tượng thanh...). Một từ có thể có nhiều từ loại và có nhiều nghĩa khác nhau trong những ngữ cảnh khác nhau. Ví dụ từ LIKE. Ngoài ra, tác giả c̣n sử dụng các cấu trúc câu khác nhau để chuyển tải một nội dung nào đó hay thái độ, giọng điệu của ḿnh (câu hoán dụ, ẩn dụ, câu ghép.....). V́ thế mà nói không quá là hiểu rơ cách sử dụng từ ngữ và ngữ pháp đóng 50%. Học bất ḱ ngôn ngữ nào đều phải chú trọng ngữ pháp và từ vựng (học để sử dụng nhé, chứ không phải học để đi thi như các bác Việt Nam nhà ḿnh) v́ nó là cái khung cho toàn bộ những vấn đề c̣n lại.

Do đó khi đọc một tài liệu nào đó phải chắc chắn rằng hiểu thật rơ trong câu này tác giả sử dụng cấu trúc ǵ, mỗi từ ngữ trong câu đóng vai tṛ ǵ trong câu. Tại sao tác giả sử dụng từ này mà không phải từ kia mặc dù nó đồng nghĩa.....

2.Sự khác biệt về văn phong giữa hai ngôn ngữ (sự khác nhau trong cách sử dụng từ ngữ, ngôn từ, giọng điệu.....), sự khác biệt giữa hai nền văn hóa (văn hóa Mỹ, Anh khác với văn hóa Việt Nam).

Khi học cần chú ư để nhận thấy các vấn đề này, nó sẽ rất hữu ích cho việc dịch thuật. Và nó đóng góp 30% đấy nhé.

Ví dụ cụ thể để minh họa nhé :

- Đôi khi đọc tài liệu, gặp một câu trong đó cấu trúc ngữ pháp chúng ta biết, từ vựng trong câu cũng biết nhưng vẫn rất khó khăn trong việc hiểu hay dịch một cách xuôi tai. Bởi v́ chúng ta có thiên hướng sẽ dịch theo văn phong, cách sử dụng của tiếng Việt. Mà 2 ngôn ngữ có những điểm khác biệt, chúng ta không thể áp dụng như vậy. Phải luyện tập trực tiếp trên các tờ báo của nước Anh và nước Mỹ, t́m xem tại sao người ta sử dụng như vậy mà không sử dụng như thế kia. Khi quen thuộc với văn phong của tiếng Anh rồi, tức là đă nhận ra sự khác biệt giữa 2 ngôn ngữ rồi th́ dịch thuật sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Đọc báo tiếng Anh giống như đọc báo tiếng Việt vậy, phải đọc hàng ngày và khi đọc phải thắc mắc tại sao cái này ? Tại sao cái kia?
Có thể đọc ở các trang báo lớn của :
-Nước Anh : www.dailymail.co.uk
-Nước Mỹ : www.forbes.com hay www.sciencedaily.com

-Có khi tài liệu đề cập đến một vấn đề nào đó ở Mỹ, Anh hay bất ḱ một nước nào đó. Và vấn đề đó hoàn toàn xa lạ đối với người Việt Nam. Chúng ta chưa hề nghe đến, biết đến nó th́ làm sao dịch thuật đúng được. (Đơn giản như thế này, một bạn học chuyên ngành tài chính ngân hàng được giao dịch 1 tài liệu chuyên ngành kĩ thuật). Sự khác biệt về văn hóa là một điều chúng ta có thể thu hẹp dễ dàng bằng cách học hỏi qua báo chí, phim ảnh....

3.Kinh nghiệm sống, kiến thức cơ bản, kiến thức về những lĩnh vực chuyên sâu đóng góp 20% c̣n lại.

- Một đứa trẻ rất giỏi về ngoại ngữ (xem như đă nắm được 2 phần ở trên) nhưng kinh nghiệm sống chưa nhiều làm sao hiểu được các vấn đề phức tạp của cuộc sống, trẻ sẽ không hiểu hết được các ngụ ư sâu xa của vấn đề.
- Kiến thức cớ bản không có th́ sẽ không dịch thuật được những lĩnh vực chuyên sâu. Mỗi người có một lĩnh vực sở trường của ḿnh liên quan đến trực tiếp công việc, v́ vậy nên thường xuyên học hỏi những kiến thức mới về chuyên ngành của ḿnh để khi gặp t́nh huống đó, chúng ta cũng giải quyết rất dễ dàng.

Ở trên chỉ là ư kiến chủ quan của tôi. Nếu có thiếu sót th́ mong mọi người cùng đóng góp để mọi người có thể học tập lẫn nhau.

Cám ơn đă đọc bài viêt!

Mọi người có thể trao đổi chia sẻ với tôi nếu như ngại chia sẻ trực tiếp ở diễn đàn:

Email : hoangtuancantho_ltt@yahoo.com
DT: 0988256946

hoangtuancantho
25-11-2009, 07:55 AM
Chào mọi người!

Bạn nào có hứng thú tập luyện về kĩ năng dịch thuật th́ có thể thực hành dịch những bài tập sau đây nhé. Sau đó post bài dịch của ḿnh lên đây để cùng trao đổi với mọi người hoặc trao đổi riêng với me_betho tại

Mail : hoangtuancantho_ltt@yahoo.com.

Không có ǵ khó, khó là ở chổ chúng ta ngại khó!!!

Các bạn có thể tham khảo thêm bài viết về ngữ pháp của me_betho để hỗ trợ các bạn nếu có gặp khó khăn.
************************************************** ***********************************

Bài 1


Why We Learn More From Our Successes Than Our Failures


ScienceDaily (Aug. 3, 2009) — If you've ever felt doomed to repeat your mistakes, researchers at MIT's Picower Institute for Learning and Memory may have explained why: Brain cells may only learn from experience when we do something right and not when we fail.


In the July 30 issue of the journal Neuron, Earl K. Miller, the Picower Professor of Neuroscience, and MIT colleagues Mark Histed and Anitha Pasupathy have created for the first time a unique snapshot of the learning process that shows how single cells change their responses in real time as a result of information about what is the right action and what is the wrong one.

"We have shown that brain cells keep track of whether recent behaviors were successful or not," Miller said. Furthermore, when a behavior was successful, cells became more finely tuned to what the animal was learning. After a failure, there was little or no change in the brain — nor was there any improvement in behavior.

The study sheds light on the neural mechanisms linking environmental feedback to neural plasticity — the brain's ability to change in response to experience. It has implications for understanding how we learn, and understanding and treating learning disorders.

Rewarding success

Monkeys were given the task of looking at two alternating images on a computer screen. For one picture, the animal was rewarded when it shifted its gaze to the right; for another picture it was supposed to look left. The monkeys used trial and error to figure out which images cued which movements.

The researchers found that whether the animals' answers were right or wrong, signals within certain parts of their brains "resonated" with the repercussions of their answers for several seconds. The neural activity following a correct answer and a reward helped the monkeys do better on the trial that popped up a few seconds later.

"If the monkey just got a correct answer, a signal lingered in its brain that said, 'You did the right thing.' Right after a correct answer, neurons processed information more sharply and effectively, and the monkey was more likely to get the next answer correct as well," Miller said, "But after an error there was no improvement. In other words, only after successes, not failures, did brain processing and the monkeys' behavior improve."

Split-second influence

The prefrontal cortex orchestrates thoughts and actions in accordance with internal goals while the basal ganglia are associated with motor control, cognition and emotions. This work shows that these two brain areas, long suspected to play key roles in learning and memory, have full information available to them to do all the neural computations necessary for learning.

The prefrontal cortex and basal ganglia, extensively connected with each other and with the rest of the brain, are thought to help us learn abstract associations by generating brief neural signals when a response is correct or incorrect. But researchers never understood how this transient activity, which fades in less than a second, influenced actions that occurred later.

In this study, the researchers found activity in many neurons within both brain regions that reflected the delivery or withholding of a reward lasted for several seconds, until the next trial. Single neurons in both areas conveyed strong, sustained outcome information for four to six seconds, spanning the entire time frame between trials.

Response selectivity was stronger on a given trial if the previous trial had been rewarded and weaker if the previous trial was an error. This occurred whether the animal was just learning the association or was already good at it.

After a correct response, the electrical impulses coming from neurons in each of the brain areas was more robust and conveyed more information. "The signal-to-noise ratio improved in both brain regions," Miller said. "The heightened response led to them being more likely to get the next trial correct, too. This explains on a neural level why we seem to learn more from our successes than our failures."

In addition to Miller, authors include former MIT graduate student Mark H. Histed, now a postdoctoral fellow at Harvard Medical School, and former postdoctoral fellow Anitha Pasupathy, now an assistant professor at the University of Washington.

This work is supported by National Institute of Neurological Disorders and Stroke and the Tourette's Syndrome Association.